Spór o pamięć – spotkanie w Kuźni

28 maja 2016 r. w siedzibie stowarzyszenia Nasz Grodziec odbył się wykład otwarty pt. „Spór o pamięć”. Powojenna wymiana ludności w polskiej i niemieckiej pamięci., połączony z prezentacją książki autorstwa Marka Mazurkiewicza z Państwowego Instytutu Naukowego – Instytutu Śląskiego pt. „Spór o pamięć. Polityczne następstwa powojennych wysiedleń Niemców w pozimnowojennych relacjach polsko-niemieckich i czesko-niemieckich”.

Wykład wyjątkowo ciekawy, przedstawiony w interesującej formie, poruszający ciągle żywy i trudny temat w naszym środowisku.

Wykład składał się z dwóch części, w pierwszej Marek Mazurkiewicz przybliżył historyczne tło przyczyn i przebieg powojennego procesu wymiany ludności pomiędzy Polską a Niemcami, ze szczególnym uwzględnieniem wydarzeń, jakie miały miejsce na obszarze Górnego Śląska. Przybliżył też przyczyny dużego znaczenia tematu powojennych wysiedleń dla niemieckiego społeczeństwa i tamtejszego systemu politycznego.

W części drugiej, przedstawiony został problem różnic w polskiej i niemieckiej świadomości historycznej na temat procesu powojennych wysiedleń ludności niemieckiej, poruszono również kwestie nazw, jakie na przestrzeni kilku dziesięcioleci używano do określania przesiedleń Polaków z Kresów Wschodnich II RP i wysiedleń Niemców z byłych niemieckich prowincji wschodnich (Prus Wschodnich, Pomorza i Śląska). Autor przedstawił problem różnic w polskiej i niemieckiej pamięci o powojennej wymianie ludności na tle rozwoju polsko-niemieckich stosunków w okresie zimnej wojny (1949-1989) i po przełomie 1989 r. W trakcie wykładu wyświetlano fragmenty polskiej Kroniki Filmowej i wypowiedzi przywódców Polski i Niemiec z okresu zimnej wojny, które przypomniały charakter wzajemnych relacji przed 1989 r.

Po wykładzie nie obyło się bez dyskusji, momentami gorącej, były liczne pytania i wspomnienia. Dyskutanci wyrażali pogląd, że ukuty przez komunistyczną propagandę termin „repatriacja” zupełnie źle oddaje to, co stało się z Polakami z Kresów po II wojnie. O wiele trafniejszym terminem jest „wypędzenie”.

Stowarzyszenie Nasz Grodziec  serdecznie dziękuje panu doktorowi Markowi Mazurkiewiczowi za wygłoszenie wykładu.